Jakie działania może podjąć wierzyciel w sytuacji gdy osoba trzecia zbyła przedmiot skargi pauliańskiej na rzecz osoby, która działała w dobrej wierze?

skarga pauliańska

Kazus

Powód wniósł powództwo przeciwko pozwanej domagając się uznania za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości. Po wytoczeniu skarga pauliańska przez powoda, w dniu 09.02.2011 r. pozwana sprzedała nieruchomość za kwotę 168.000 zł na rzecz osoby, która działała w dobrej wierze i nie miała świadomości krzywdzącego charakteru umowy darowizny.

Czy w takiej sytuacji powód może domagać się zapłaty od pozwanej? Co może być podstawą żądania zapłaty – bezpodstawne wzbogacenie, odszkodowanie?

Kwestia ochrony wierzyciela w przypadku rozporządzenia przysporzeniem przez osobę trzecią, wobec której uwzględniono skargę pauliańską budzi szereg wątpliwości i kontrowersji. Według dominującego w orzecznictwie poglądu, gdy osoba trzecia rozporządziła przysporzeniem na rzecz innej osoby i nie zachodzą przesłanki do bezpośredniego pozwania tej osoby stosownie do art. 531 § 2 kc wierzyciel może dochodzić odszkodowania od osoby trzeciej, jeżeli jej zachowanie nosiło znamiona deliktu (art. 415 kc).

Jeżeli osoba trzecia rozporządziła przedmiotem przysporzenia na rzecz innej osoby w okolicznościach niepozwalających na zastosowanie art. 531 § 2 kc, należy także dopuścić możliwość dochodzenia od osoby trzeciej przez wierzyciela, względem którego czynność dłużnika uznana za bezskuteczną, roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (wyrok SN z dnia 25.10.2012 r. w sprawie I CSK 139/12, a także orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia: 27 lutego 2004 r. V CK 272/03; 30 września 2004 r., IV CK 30/04; 3 lutego 2005 r., II CK 412/04; 27 stycznia 2006 r., III CSK 120/05; 12 czerwca 2008 r., III CZP 55/08; 24 lutego 2011 r., III CZP 132/10; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22.11.2012 r. w sprawie I ACa 609/12). Powód może więc rozszerzyć powództwo domagając się oprócz uznania czynności za bezskuteczną również zasądzenia. Powód może również po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w powództwie pauliańskim wytoczyć odrębny proces o zapłatę.

Zapraszamy na stronę naszego partnera Instytutu Prawa Upadłosciowego i Restrukturyzacyjnego działającego przy Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

[siteorigin_widget class=”Sfsi_Widget”][/siteorigin_widget]